Fransız entelektüel alanının, bilhassa, İkinci Dünya Savaşı sonrası özgün politik ve toplumsal koşullarına odaklanan ve bu alanda üretilmiş fikri ürünler ve üreticiler arasındaki ilişkileri tarihsel bağlamına oturtarak tartışmaya açan bu çalışma pek...
Kayda Değer Akademik Metinler
Soyutlama, İyisi ve Kötüsü: Marx, Althusser, Bhaskar
Marx’ta Soyutlama Soyutlama, insanın toplum olması tarihi kadar eskidir. Soyutlama becerisi ile toplum olan insan adeta başka bir mekanizma haline dönüşerek biyolojik evrimini bambaşka bir boyuta taşımıştır. Bunun ilk hali, din benzeri ritüeller ve...
Barış Ünlü Takdimi: Eugen Weber, Fransa Kırsalının Modernleşmesi
Eugen Weber (1925-2007), 20. yüzyıl tarihçiliğinin en önemli ve etkili kitaplarından biri olarak kabul edilen bu eserinde, resmi Fransız tezlerinin aksine, tek ve bölünmez bir Fransız ulusunun 1870’den önce var olmadığını iddia eder. Fransa adlı bu...
Sürekli ve Yaratıcı Bir Kavramsallaştırma Çabası Olarak Sosyoloji
ODTÜ Sosyoloji Bölümünün belirli aralıklarla düzenlediği Teori Sohbetleri’nin on sekizincisi Levent Ünsaldı ile yapıldı; “Sürekli ve Yaratıcı Bir Kavramsallaştırma Çabası Olarak Sosyoloji”. Videonun başlarında Ünsaldı’nın...
Parti Ebed Müddet: Bir Siyaset Teknolojisi Olarak Yeni Osmanlıcı TRT Dizileri
Televizyon izlemeyi seviyoruz. Yapılan bir araştırmaya göre Türkiyeli izleyiciler günde ortalama dört saat televizyon seyrediyor. Bu sürenin yaklaşık %60-65’ini ise, tekrarları ve özetleriyle birlikte 150-180 dakika süren diziler...
Modernitenin Radikal Eleştirisi: Zygmunt Bauman
Ocak 2017’de aramızdan ayrılan Zygmunt Bauman, çok önemli bir sosyal bilimciydi. Çağımıza ve insanlık durumumuza dair derin analizlerin ve yorumların sahibi olan Bauman, düşünce dünyamıza çok zengin ufuklar açan biriydi Bauman’ın ...
Morgan Freeman ile İnancın Hikayesi [Belgesel]
Morgan Freeman ile İnancın Hikayesi, Tanrı’ya dair destansı ve derinlemesine bir araştırma belgeseli. Yaratımın gizeminden, mucizelerin gerçek gücüne ve yeniden dirilmeye kadar, her bölüm büyük bir soruya odaklanıyor. Bu zamansız ve evrensel...
Kendi Kaderini Tayin’in Bir İzdüşümü: Cezayir Bağımsızlık Savaşının Anatomisi
Cezayirli psikiyatr Frantz Fanon tarafından yazılan Cezayir Bağımsızlık Savaşının Anatomisi, 1954 yılında gerçekleşen Cezayir Devrimi ile gelen devinimin Cezayir toplumu üzerindeki kültürel ve sosyal etkilerini anlatmaktadır. Fanon, kitapta Cezayir...
Çiğdem Kağıtçıbaşı: Bir Psikoloğun İnsandan Kültüre Uzanma Çabası ve “Çoğunluk Dünya” Tarafında Evrensel Bir Duruş
Mart 2017’de, 77 yaşında kaybettiğimiz Türkiye’deki sosyal psikolojinin kurucularından, uluslararası üne sahip Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı’nın, insan-aile etkileşimine kültürlerarası bir perspektiften bakan ve uzun yılların...
Yüz Yıllık Bir Düğüm ve Yeni Tartışmalar
Geçtiğimiz ay gösterime giren Terry George’un The Promise [2016] ve Joseph Ruben’in The Ottoman Lieutenant [Osmanlı Subayı – 2017] filmleri medya dünyasını ikiye böldü. Bu tartışmanın ateşlenmesinde filmlerin konusunun 1915 olayları...
İtaatsizlik Üzerine Fromm Okuması: Ayık İtaatsiz vs Nedensiz Asi
Erich Fromm, okurken siyaset bilimi konuşuyor zannettiğiniz fakat olayı bir anda sosyolojik temele oturtan ve oradan da alıp bireyciğe inerek onun psikanalizini yapan hümanist sosyalist bir düşünür. Özellikle özgürlük bağlamındaki tespitleri bu...
Akademisyenler Dünyayı Değiştirebilir, Akranlarıyla Konuşmayı Bırakırlarsa
Araştırma ve yaratıcı düşünme dünyayı değiştirebilir. Bu, akademisyenlerin muazzam bir gücü var demektir. Ancak Asit Biswas ve Julian Kirchherr gibi akademisyenlerin uyardığı üzere, ezici çoğunluk bugünün kamusal tartışmalarını şekillendirmiyor...
Modern Toplum ve Hukuk Devleti
Herkesin, yaşamı içinde önüne çıkan hukuki sorunlar nedeniyle ve bu sorunların niceliğiyle doğru orantılı biçimde, amiyane tabirle, sorduğu ve sinir stresini kestirip bulunduğu yere boca ettiği meşhur bir soru vardır: “Bu ülkede de hukuk mu var yahu...
Entelektüel Namuslu İnsanı Dehşete Düşüren Yüz Yıl Önce Olup Bitenler Değil, Bugünkü Tavır
1. Etnik temizlik düşüncesinin ve bunu savunan bir zümrenin 1880 veya 90’lardan itibaren devlet teşkilatı içinde etkin olduğu anlaşılıyor. 1895 katliamları şüphesiz Abdülhamit’in kişisel kaprisine indirgenemez. 1909 Adana katliamının da merkezden...
Boğulma’k
Vakit sandığınızdan geç (bir güneş saatının alınlığından) 2011 yılının Aralık ayının ilk günü, aylar öncesinden çatısı- nı çıkardığım ve önhazırlıklarını zamana yayarak yürüttüğüm bir kitabı yazmak üzere, dört haftalığına Berlin’e gitmek için trene...
Üniversite ve “Akademya”: Hüzünlü Bir Yokoluş Hikâyesi
Bilim, Üniversite ve “Akademya” Bilim ve akademi birbiriyle yakından ilişkili iki kavram. Her ne kadar ikincisi giderek kendi içinde semantik bir evrim geçirerek ilkinin üzerini tehlikeli bir şekilde örtmeye, giderek ondan uzaklaşmaya başlamış olsa...
Kant’ın Felsefesi Uçuruma Temel Atmaktır
Akıllı olun! Kant, aklı akıldan başka yargılayacak bir otoriteye inanmaz. Bu açıdan kendinden önceki felsefeyi belli bir noktadan sonra dogmatik bulmaya başlar. Hume için “Beni dogmatik uykumdan uyandırdı,” der. Onunla hesaplaşırken, aklın bittiği...
Bir Yükseliş ve Düşüş Hikayesi: The Ides of March
The Ides of March [Zirveye Giden Yol – 2011] aktörlükten yönetmenliğe adım atan George Clooney’nin dördüncü filmi olarak, politik drama türünde eser veren diğer aktör-yönetmenlerle özellikle de Robert Redford ile karşılaştırılmasına vesile...
Zygmunt Bauman’a Dair Anılar
Manchester University Press’deki herkes Zygmunt Bauman’ın ölümünü işittiğinde derin üzüntü duydu. Bauman’ın kafadar müritleri olan, onun çalışmalarını okuyup derslerine katılmış kimseler tarafından ve Bauman’ı elimize ilk aldığımızda yaşadığımız...
Otoritaryen Kişilik Üstüne: Niteliksel İdeoloji İncelemeleri
Bu kitap, Frankfurt Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nün Nazi Almanyası’nı terk ederek ABD’ye yerleşen üyelerinin burada başka bilimcilerle gerçekleştirdikleri, “Önyargı Üstüne Çalışmalar” genel başlığıyla beş cilt halinde yayımlanan araştırmanın...
Kasım Akbaş PAZ Edebiyat’ı Anlatıyor
Dünyayı değil kendi zihnini dönüştürmek isteyenlerin dergisi; Paz Edebiyat! Derginin isim babası olan, usta yazar Octavio Paz‘ın ölümünden 19 yıl sonra yayına başlayan Paz aynı zamanda İspanyolca’da “Barış” anlamında...
Yüksek Öğretimde Din: Eski ve Kalıplaşmış Anlatım Biçimleri Neden İşe Yaramaz?
Gelecek günlerde insanlar Mo Farah’ın Olimpiyat oyunları erkekler 10 bin metre koşusundaki başarısını konuşuyor olacaklar. Ancak üzerinde nadiren durulan bir gerçekse, Farah’ın bu başarısının Ramazan’a denk gelmesi, yani Müslümanların gün doğumundan...
Üniversite Kullanma Kılavuzu: Bir Dekan Anlatıyor
Özgün adı, “Üniversite: Sahibinin Elkitabı” olan Henry Rosovsky’in Süreyya Ersoy’un dilimize kazandırdığı kitap Say Yayınları tarafından “Üniversite – Bir Dekan Anlatıyor” başlığıyla yeniden yayımlandı. Yapıt, üniversiteler...
Ulus Baker Yazısı: Sinemanın Hikayeleri / Figüran Üzerine
Meyerhold’un bir temasını hatırlayalım: “Çehov’un ünlü cümlesi iyi bilinir: eğer ilk perdede duvara asılı bir tüfek varsa, oyunun bitmesinden önce patlaması gerekir. Bunu şöyle alıntılamak isterdim: eğer ilk perdede duvara bir...
Post-Hümanist Krize Doğru: İktidarı Eylemek Kanun Önünde Beklemek
Yıllarca kanun kapısı önünde kapıcının ona geçmeye izin vermesini bekleyen ihtiyarlamış taşralı adam sorar: “Herkes kanuna varmak için çaba harcamıyor mu? Peki nasıl oluyor da bunca yıl benden başka kimse girmek istemedi bu kapıdan?”...
Mustafa Erdoğan: Paketin Latin Amerika’daki Benzerlerine “Başkancı Diktatörlük” Deniyor
Sosyal Bilimler Akademi Söyleşileri’nde, genel yayın yönetmenimiz Talha Dereci, liberal fikriyatın Türkiye’deki önde gelen temsilcilerinden hukukçu Mustafa Erdoğan ile Anayasa Değişikliği Kanunu hakkındaki 16 Nisan 2017’de...
