Yükselen feminizm ile eşitlik ve insan haklarına odaklı bu çağda, bir dul kadının kocasının ölüsünün yakıldığı odun yığını üzerinde yanarak ölmesi olan, Hindu sati uygulamasını özümsemek modern dünyamızda zor. Aslında bu uygulama günümüz...
Kayda Değer Akademik Metinler
Felsefi Metinlerde Not Alma Rehberi
Zor bir kitabı not almanın birçok yolu vardır. Bu yazı, sizi tek bir yönteme bağlayacak şekilde değil, size bazı fikirler verecek şekilde yazıldı. Önemli terimleri not alın. Eğer tanımları yapılmışsa, tanımlarını not alın. Tanımlanmamışlarsa...
Muhammed Bir Cumhuriyetçi Devrimci mi?
17. yüzyıl İngilteresi’nde İslam hakkında konuşmak, yönetimdeki otoriteleri eleştirmenin bir yoluydu. İlk Kuran tercümesinin önsözü “bir firari gürûhunun lideri”nden bahsettiğinde, peygamberi mi yoksa Oliver Cromwell’i mi hedef almaktaydı? Nisan...
Post-Truth Zamanlarda Tarihin Temsili ya da Tarihçiliğin Geleceği
Tarih durağan değildir, aksine geçmişin tarihçiler tarafından sürekli olarak yorumlanmasıdır. Geçmişi inşa eden tarihçilerin zamandan ve değerden bağımsız olmama hâli, yaşanmış bir olayın birden çok yorumunu ortaya çıkarmaktadır. Bu bakımdan birden...
Kuramcının Ölümü ve Dijital Sosyal Araştırmada Veri ve Algoritmaların Ortaya Çıkması
Bilgisayar kodu, yazılım ve algoritmalar Nigel Thrift’in çağdaş “yaşam dünyamızın” “teknolojik bilinçaltı” olarak tasvir ettiği şeye derinden saplandı ve hızla, yükseköğretimin günlük fonunun parçası hâline geliyor. Doğal, beşerî ve sosyal bilimler...
Ruhani Alıştırma Olarak Felsefi Söylem
Arnold I. Davidson: Felsefi bakış açısından, ruhani alıştırma nedir? Bize birkaç örnek verebilir misiniz? Pierre Hadot: “Ruhani alıştırmalar” ifadesi, bildiğim kadarıyla, felsefeyle ilgili olarak çok sık kullanılmadı. 1954 tarihli, Seelenfühnmg...
Kurbana İlişkin Temel Antropolojik Kuramlar
Bu başlık altında kurban sunma ile ilgili belli başlı antropolojik kuramlara değineceğiz. Yazılı kaynakların taranması sırasında gördük ki, evrensel boyutta kurbana değin hemen her ayrıntı çeşitli bilim insanlarınca ele alınarak, titiz bir...
Aşırılığın Peygamberleri: Nietzsche, Heidegger, Foucault ve Derrida
Öğrenme cumhuriyetinde zaman zaman, kusurların entelektüel hayatlarımızı, üzerine inşa ettiğimiz belirli zeminde vücuda geldiği gibi karmaşaya yol açan büyüklükte öngörüler ortaya koyan düşünürler çıkar. Gerçekten de öngörülerinin etkisi...
Ruhun Anne Tarafından Çizilen Portresi
İnsanın ruhsal doğumu kendi gücünü fark ettiği an başlar. Ve bu güçle neler yapacağına karar verebilmek ancak olgun ruhların işidir. Bu olgunlaşmanın ruhsal bütünleşmeden geçtiği ve bu süreçte annenin bebek ile olan ilk ilişkilerinin önemi pek çok...
Hacktivizmin Politik Anlamı
On yıldan kısa bir sürede, hackerlar, marjinal politik aktörler olmaktan uzaklaşıp başkanlık münazaralarının konusu hâline geldiler. Hillary Clinton’un e-mailleri ve Donald Trump’ın “180 kiloluk hacker” yorumu, politik sahada hackerların...
Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku Filmine Lacanyen Bir Bakış
Çiğdem Vitrinel’in Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku [2014] filmi, Jacques Lacan’ın psikanalitik kuramı üzerinden arzu kavramını ve dolayısıyla insanın döngüsel arayışlarını irdelemeye olanak tanımaktadır. Lacan’a göre; kişinin ben ve diğeri...
Bazı İnsanların Kumar Makinelerine Bağlanmalarının Gerçek Nedeni
Seyahat programım trafiğe takılmamak için genellikle saat 03:00’ten önce yola çıkmayı gerektirir. Bu saatlerde otoyollar boş olmasına rağmen yol kenarındaki bazı müesseseler öyle değildir. Kahve için bir gazinoda dursam dışarıdaki ıssız muhitin tam...
Siyasî Bir Kurum Olarak Hukuk
Hukuka ilişkin özellikle liberal tahayyül “hukuk”un kısmî özerkliği ve evrensel bir özü bulunduğu konusunda ısrarlıdır. Hukukçular da genellikle hukuku özerk bir sistem olarak ele alır ve onun siyasetle bağlantısını ihmâl ederler. Oysa hukuk aynı...
Suriyelilerin Geri Gönderilmeleriyle İlgili Açık Çağrı
Son zamanlarda Suriyeli sığınmacıların çeşitli nedenlerle, kimi zaman toplu olarak Suriye’ye sınır dışı edildiği yönündeki bilgilerin sosyal medyada görünür hâle gelmesi, bu işlemlerin hukuka uygunluğu konusunda kaygı uyandırmaktadır. Bir hukuk...
Rus Edebiyatının Yazgıları
Arkadaşlar! Edebiyatımızın Rus ve yabancı yorumcuları, ağız birliği etmişçesine, onun şu dikkate değer yanına parmak basıyorlar: Düşünce yoğunluğu ve öğretici özelliği. Hemen hemen her Rus yazarı yapıtıyla belirli, olumlu, soylu ve ilerici anlamda...
Geleceği İcat Etmek: Postkapitalizm ve Çalışmanın Olmadığı Bir Dünya
Geleceği İcat Etmek: Postkapitalizm ve Çalışmanın Olmadığı Bir Dünya blogların kararlarını vermesi için yeterince uzun zamandır ortalıkta. Nick Srnicek ve Alex Williams’ın bu kendinden menkul manifestosu, “2015’in en önemli kitabı”, “tekno...
Muhammed: Avrupa Aydınlanması’nın Ruhban Karşıtı Bir Kahramanı
Kur’an’ı yayımlamak ve çevirisini sunmak, 16. yüzyıl için, inançlı Hristiyanların kafalarını karıştırıp akıllarını çelebilecek tehlikeli bir girişimdir. En azından Basel’deki Protestan şehir meclisi üyelerinin, yerel bir matbaacıyı Müslümanların...
Bitmeyen Kavga: Modernlik
İlk olarak 5. yüzyılda karşımıza çıkan ve modo (şu an) kelimesinde türeyen modern, (modernus) “tam şimdi”, “kesinlikle” anlamına gelmektedir. Balint Kovacs, modernin ilk ortaya çıktığı dönemde köklerinin dine dayandığını Hristiyan çağını antikiteden...
“İçimizdeki Platon’dan Kurtulamamak”: Ahmet Arslan’ın Felsefeye Giriş Adlı Eserinin Giriş Bölümü Hakkında Bir Eleştiri
“Derler bilir hakîkati yüzlerce feylesof; Bir kısmı şek ve şüphede, bir kısmı hayli kof; Aksetmiyor çoğunda fikirler ayan beyan. Hayyâm imiş hakîkati az çok fısıldayan.” Yahya Kemal, (“Düşünüş”) Kendi Gök Kubbemiz Değerli bilim insanı Ahmet...
Muhafazakârlar İnterneti Neden Kazanıyor?
Birçok insan internetin dünyayı demokratikleştirmeye yardımcı olacağını düşünüyordu. Daha fazla insan ve grup bilgiye erişebilecek ve tepeden tırnağa harekete geçme kabiliyeti, güç yoğunlaşmalarını gitgide zayıflatacaktı—en azından fikir buydu...
Çokkültürcülüğe Karşı
“Farklı olmak iyidir” belki de zamanımızın mottosudur. Farklılığın kutsanışı, çoğulculuğa duyulan saygı, kimlik politikalarının beyanı – bunlar ilerici, ırkçılık karşıtı bir görüşün alametifarikaları olarak kabul edilmektedir. Çoğulculuğa ve...
Bir Gün Bu Kopkoyu Faşizmden Sağ Çıkarsam Kendime Ne Söyleyeceğim?
1 Bir gün bu kopkoyu faşizmden sağ çıkarsam kendime ne söyleyeceğim? “Gördün mü bak, hepsi geçip gitti. ‘Hayır’ demedin, doğru, ama ‘Evet’ de demedin. Susmakla, direnişe katılmış bile sayılırsın. Üstelik belki de en onurlu, en etkili direniş...
Raymond Williams, Hayvan Çiftliği ve 1984’ü Ele Alıyor: Nasıl Bir Dünya?
Orwell’in 1943 Kasımı’nda yazmaya başlayıp üç ay sonra tamamladığı Hayvan Çiftliği, başlangıçta kimi siyasi nedenlerle olmak üzere beş-altı yayıncı tarafından geri çevrilmişti. O zaman kamuoyuna ters düşen bu kitabın bir buçuk yıl sonra siyasi...
Küreselleşme Çağında Edebiyat
Günümüzde “dünya edebiyatı”, “küresel roman” gibi kavramlar oldukça popüler. Küreselleşmeyle birlikte milli edebiyatların yerini hedeflenen okur kitlesinin ulusal değil, uluslararası nitelik taşıdığı “küresel roman”lara bırakması bir yandan heyecan...
Haklar ve Onları Kazananlara Dair Bir Methiye: Suffragette
İster inanın ister inanmayın, Sarah Gavron’un 2015 tarihli ağırbaşlı draması Suffragette, İngiltere’den çıkan ve bu önemli kadın hareketini konu alan ilk uzun metrajlı filmdi. Suffragette, Emmeline Pankhurst önderliğindeki kadınların seçme ve...
Korkma Sönmez… Çünkü Biz Bir Aile Değiliz
Bir açılış konuşması asla yapmayacağım için, aykırı ve hayali bir konuşma yazma cüreti gösteriyorum. Bu konuşma-yazının gerçek olaylarla, kişilerle ve kurumlarla ilişkisi yoktur. Kimseyle muhatap olmuyorum, beni ilgilendiren sistemdir. Her açılış...
