Engin Geçtan 19 Şubat 2018’de, 86 yaşında vefat etmiş bir bilge adam. 1 Temmuz 1957’de başladığı klinik çalışmalarını, psikiyatristliğinin elli yedinci yılında (2014) sonlandırdığında yaşamlarını, duygularını ve davranış sistemlerini...
Kayda Değer Akademik Metinler
“Samimiyet Cemaatleri”: Amerikan Yeni Solu
Aslında 20. yüzyıl sonu sadece küreselleşme demek değildi. Reel sosyalizmin çöküşü ve Balkanlar’da, Kafkasya’da ve Orta Asya’da bunu takip eden yeni patlayıcı ulusal karmaşalar bu döneme damgasını vurdu. Yugoslavya’daki iki savaş, siyasi güçler...
Shakespeare Neden Önemli?
Birçok şair, “William Shakespeare gibi birinin doğmuş olması, sadece İngiltere’nin en güzel yanı değil, insanlığın en müthiş yönüdür” diyen Swinburne ile hemfikirdir. Bu Kadar Ünlü Olmak İçin Ne Yaptı? Herkes, Romeo ve Juliet’i, Macbeth’i ve...
Rum ve Rumîlik Bağlamında Coğrafyadan Aidiyete, Osmanlı Anadolu’sunda Kimlik [1300-1600]
“… Yedi tamu bize Nevbahar oldu Sekiz uçmak içindeki köydenüz Bizim zahmımıza merhem bulunmaz Biz kader okunda gizli yaynaduz Tur’da Musa durup münâcât eyler Neslimizi sorar isen Hoy’danuz Abdal Musa oldum geldim cihana Ârif anlar bizi nice...
Herkes İçin Ulaşılabilir mi?: Türkiye’de Ruh Sağlığı Hizmeti
Ruh sağlığı problemleri dünya genelinde toplum sağlığı açısından önemli sorunlar oluşturmaktadır. Bu durumun bireysel maliyeti, hâlihazırda var olan ruh sağlığı sorunun yanında bir diğer ruh sağlığı sorununun da ortaya çıkması (kaygıya eşlik eden...
Jo Nesbø, “Macbeth”i Karanlık Bir Suç Hikayesine Dönüştürüyor
1937’de The New Yorker, James Thurber’ın “The Macbeth Murder Mystery” adlı kitabını yayımladı; eser, “Macbeth” in bir kopyasını edinip yanlışlıkla bunun bir dedektif hikayesi olduğunu farz eden hevesli bir Agatha Christie okuru hakkındaydı. Okur...
Yunan Mitolojisine Doymak: Karl Kerényi’den Tanrılar, İnsanlar ve Kahramanlar
Yunan mitolojisi, dünya mitleri içerisinde en derin, bol karakterli ve şüphesiz ki popülaritesi hiç düşmeyen yegâne mitolojidir. Hakkında sayısız kitap yazıldı, yazılıyor. Kurmacadan akademik metinlere konu olmasının yanı sıra, pek çok sanat dalında...
Hrant Dink Yazısı: Bir Gün… 24 Nisan…
Hrant Dink, 24 Nisan 2004’te, 24 Nisan 1915’i anması vesilesiyle, Agos‘ta özel bir yazı kaleme almıştı. Agos’un ilgili sayısı, 24 Nisan’ı birlikte anma çağrısı yapan bu yazı gerekçe gösterilerek toplatılmıştı. Aradan geçen zaman...
Modern Zamanlar, Charlie Chaplin ve Makineler Dünyasında Dans Etmeyi Öğrenmek
Ben, tek bir şey olarak kalacağım, sadece tek bir şey olarak; o da bir palyaço. Bu rol beni herhangi bir politikacıdan daha yüksek bir düzleme yerleştiriyor. — Charlie Chaplin Modern Times [Modern Zamanlar-1936], hayatını Amerikan Endüstriyel...
Özgürlük Metinleri (3): Haksız Yönetime Karşı – Henry David Thoreau
Bu metin, ABD’li filozof ve şair, tarihçi, kölelik karşıtı, vergi direnişçisi, kalkınma eleştirmeni ve natüralist Henry David Thoreau’nun 1849 tarihli Resistance to Civil Government adlı makalesinin Vedat Günyol tarafından tam metin...
Semptom, Zaman ve İmkân: Psikanalizin Sahtekârlığı
Lacan XI. Seminer’de “bilinçdışındaki boşluktan” ontolojik bir imkân olarak bahseder; nedenselliğin bu gerçekleşmemiş olanı barındıran boşluğu bize öznenin kuruluşuna ve dolayısıyla bölünmüşlüğüne dair bir anlayış kazandıracaktır: “Mevzubahis...
Özgürlük Metinleri (2): Özgürlük ve Zorunluluk Üzerine – David Hume
Bilimin ve felsefenin ilk kaynaklarından beri dikkatle incelenip büyük bir şevkle tartışılmakta olan sorunlar içerisinde en azından, tüm terimler üzerinde taraflar arasında bir uzlaşma olması ve soruşturmalarımızın, iki yüz yıllık bir seyri...
Hannah Arendt: Diktatörlük Dönemlerinde Kişisel Sorumluluk
Öncelikle belirtilmesi gereken kişisel sorumluluğun politik sorumluluktan ayırt edilmesi gereğidir. Her hükümet kendinden öncekinin yaptıklarının ya da yapmadıklarının, her millet ise geçmişte yapılanların ve de yapılmayanların politik sorumluluğunu...
Kitapları Neden Bitirelim?
“Beyefendi,” demişti Samuel Johnson, filanca kitabı bitirip bitirmediğini ısrarla soran birine, komik bir inanamama ifadesiyle, “Beyefendi, siz kitapları baştan sona mı okursunuz?” Evet, okur muyuz? Ta sonuna kadar okur muyuz? Okursak...
Zaman Yolculuğu Mümkün Müdür?
Statik zaman teorisi zamansal konumu büyük ölçüde uzamsal konum gibi ele alır. Çağdaş fizikle uyumlu bir şekilde, uzayzaman bu teoride değişmez dört boyutlu blok olarak düşünülür. Uzayın herhangi bir parçasının diğer parçaları kadar gerçek...
Burjuvazinin Acı Kefareti: The Killing of a Sacred Deer
Yunan asıllı yönetmen Yorgos Lanthimos’un son filmi The Killing of a Sacred Deer [Kutsal Geyiğin Ölümü – 2017], birçok eleştirmen tarafından “Euripides’in Iphegenia Aulis trajedisinin, Kubrick’in görsel işitsel coşkunluğuyla, Haneke’nin Funny...
Selahattin Hilav Yazısı: Sanat ile Halk Arasındaki İlişkiler
Toplumcu sanat felsefesindeki son değişiklikler sanatçı ile kitleler arasındaki ilişkinin değişik biçimde ele alınmasına yol açmıştır. Daha önceki yazılarda sözünü ettiğimiz Avusturyalı düşünür Ernst Fischer sanatla halk ilişkisini incelerken, bir...
İki Cihan Âresinde: Osmanlı’nın Kuruluş Meselesine Dair Tartışmalar
Orijinal ismiyle ilk kez 1995 yılında Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State adıyla yayımlanan Cemal Kafadar’ın bu eseri ne yazık ki Türkçeye 2010 gibi geç bir tarihte İki Cihan Âresinde Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu adıyla...
Özgürlük Metinleri (1): Bir Hayalim Var! – Martin Luther King, Jr
Bir hayalim var! Ülkemiz tarihinde özgürlüklerle ilgili düzenlenmiş olan bu en büyük gösteride, şu anda aranızda bulunmaktan kıvanç duyuyorum. Bundan bir asır kadar önce, şu an manevi himayesinde bulunduğumuz büyük Amerika’lı, Özgürlük...
Dikkat Dağıtıcı Bir Hile: Black Panther
Marvel’in son süper kahraman girişimi Black Panther [2018], bu kez siyahi bir adamın, toplumun biri ya da sadece kolektif birlik için mücadele ettiği tam teşekküllü bir özel efekt bombardımanı. Doğrusu bu kitaptaki en eski hikaye. Bu, bir Siyah...
Kadınlara Oy Hakkı Verilmesi, Tek Parti Rejiminin Demokratik Niteliğini Gösterir mi?
1920’lerin dünyasında bugünkü anlamıyla demokrasi hiçbir yerde yok. Fransa’da, İngiltere’de, Norveç’te de yok. Düşünün ki, İsviçre’de, Fransa’da kadınları oy hakkı Türkiye’den daha sonra verilmiştir. (Prof. Dr. Toktamış...
Émile Zola: Suçluyorum!.. Cumhurbaşkanına Mektup
SAYIN FÉLIX FAURE Cumhurbaşkanı Sayın Başkan, Bir gün bana göstermiş olduğunuz iyi kabulden dolayı duyduğum minnet duyguları içinde, haklı ününüz konusunda kaygılanmama ve size şimdiye kadar öylesine parlak olan yıldızınızın, lekelerin en utanç...
Günışığı, Özgürlük ve Küçük Bir Çiçeğe Özlem: Queimada
Shakespeare’in ünlü eseri Julius Ceasar’da yalın ancak insanı derin düşüncelere sevk eden şöyle bir cümle vardır: “Her köle avucunun içinde taşır / Kendi köleliğinden kurtulma gücünü”. Ve insanlık tarihi boyunca, özgürlükle ilgili söylenilen...
Toplum ve Bilim Sayı 143: Marjinallik, Azlık ve Direniş
Dünyanın pek çok yerinde demokrasi gündeminin basit bir çoğunlukçu/matematiksel hesaba kilitlendiği bir dönemden geçiliyor. Bu dönemin hiç şüphesiz demokrasinin ufkunu daraltan kısa vadeli sonuçlarını gözlemlemek mümkün. Bunlardan...
Film ve Akademik Psikoloji: Sinemanın Gücü
1925’de Hollywood yapımcısı Samuel Goldwyn, Sigmund Freud’la görüşme yapma umuduyla Viyana’ya doğru bir geziye çıkmak üzere olduğunu duyurdu. Çenesi düşük yapımcı –ideal film için kişisel formülü bir depremle başlayıp, heyecanı doruğa...
Zamanı ve Mekânı Birbirinden Ayırmak Neye/Kime Yarar?
Terakkî saatin tekâmülüyle başlar. İnsanlar saatlerini ceplerinde gezdirdikleri, onu güneşten ayırdıkları zaman medeniyet en büyük adımını attı. Tabiattan koptu. Müstakil bir zamanı saymaya başladı. Fakat bu kadarı kâfi değil. Saat zamandır...
